“Benim şirketimde nasılsa olmaz” düşüncesi belki de şirketinizde gerçekleşmekte olan suistimalleri fark etmeniz ya da size iletilmesinin önünde engel olarak duruyor olabilir. Geç olmadan önlem almak ve çalışanlarınızın size iletmek isteyeceği konuları dinlemek isteyebilirsiniz. Belki de bu konular, hiç fark etmediğiniz konularda işletmeniz için büyük bir risk teşkil ediyor da olabilir.

Teknoloji ile birlikte sürekli olarak dinamikleri değişen iş dünyasında şirketlerin karşı karşıya kaldıkları riskler de değişiyor. Her an her iş alanında karşımıza çıkabilecek olan suistimaller başlangıçta şirketlere küçük ama uzun yıllar önlem alınmadığı takdirde çok büyük zararlar veriyor ya da tek bir seferde çok büyük kayıplara yol açıyor olabilir.

Konunun uzmanları tarafından iki yılda bir suistimal vakaları üzerine yapılan araştırmalar (ACFE Report to the Nations – 2016 ) gösteriyor ki; araştırmaya konu olan şirketler gelirlerinin %5’lik kısmını suistimaller nedeniyle kaybediyor. Buna karşın, maalesef doğası gereği suistimallerin şirketlere verdiği zararlar ya tam olarak ölçülememekte ya da yeterince önemsenmediği için hiç ortaya çıkmamaktadır.

ACFE tarafından yapılan çalışmanın 2016 yılı araştırma sonuçları 2014 yılında yapılan araştırma ile karşılaştırıldığında ihbarlar suistimallerin tespitinde en etkili yöntem olmaya devam ediyor. Bununla birlikte çalışmanın detaylarını incelediğimizde, her ne kadar suistimallerin tespit edilmesinde olağan denetimlerin payı olsa da, İhbar Hattı bulunan firmalardasuistimallerin tespiti, ihbar hattı olmayan firmalara kıyasla son derece etkin bir şekilde gerçekleştiriliyor:

 

Aynı çalışmada, ihbarlar vasıtasıyla tespit edilen suistimal vakalarının ise %52’sinin, ilgili firmanın çalışanları tarafından bildirildiğini görüyoruz.

İhbarların yönetiminde en etkili yollardan biri ise bu mekanizmanın tamamen bu konuda uzmanlaşmış profesyonel firmalar tarafından yönetilmesi. Bu vasıtayla firma çalışanları yöneticileriyle kimliklerini açıklayarak konuşmaktansa bu yolla daha güvende ve rahat hissederler. Böylece kariyerleriyle ya da arkadaş ilişkileriyle ilgili bir risk almamış olurlar. Ayrıca, firma bünyesindeki ihbar takip sürecinin etkinliği artar ve ihbarların kaydının tutulması ve raporlanması daha profesyonelce yapılır.

Etkin bir ihbar mekanizmasının özellikleri ne olmalı ?

• Gizlilik

• Anonim bildirim fırsatı

• Tüm ilgililerce kolay ulaşılabilirlik

• Maksimum uygunluk

• Uygun veri yönetimi prosedürleri

• Doğru sınıflandırma

• Denetim komitesiyle doğru iletişim

• Etkin raporlama


Sinan Çamlık, KPMG Risk Danışmanlığı Kıdemli Müdür

Serap Tutkun, KPMG Risk Danışmanlığı Kıdemli Danışman

Makalelerdeki görüş ve yorumlar yazar veya yazarlara ait olup , Etik ve İtibar Derneği’nin konu ile ilgili düşüncelerini yansıtmamaktadır.